Home › Kennisbank › Cross-selling en upselling
Kennisbank
Cross-selling is een klant een product aanbieden dat bij zijn aankoop past, zoals een hoesje bij een smartphone. Upselling is een klant een duurdere of betere versie aanbieden van wat hij al wil kopen, zoals een grotere maat of een uitgebreider pakket. Beide verhogen het bedrag per bestelling, op voorwaarde dat het aanbod de klant echt helpt.
In dit artikel lees je hoe je beide toepast in een webshop, waar je ze plaatst, en wat je beter niet doet.

Begrip
Wat is het verschil tussen cross-selling, upselling en downselling?
Cross-selling
Een aanvullend product bij de aankoop: batterijen bij speelgoed, onderhoudsproduct bij schoenen, een fles wijn bij een kaasschotel.
Upselling
Een betere of grotere versie: meer opslag, een premium materiaal, een groter formaat, een uitgebreide garantie.
Downselling
Een goedkoper alternatief als de klant twijfelt of afhaakt, zodat hij toch iets koopt.
Bundels
Producten die samen voordeliger zijn dan los: een startpakket, een geschenkdoos, een set.
Deep-selling
Soms wordt ook de term deep-selling gebruikt: een klant aanmoedigen meer stuks van hetzelfde product te kopen, bijvoorbeeld met een korting vanaf drie stuks of een voordeligere grootverpakking.
Waarom
Waarom loont cross-selling en upselling?
Meer omzet uit dezelfde bezoekers
Een nieuwe klant aantrekken kost geld: advertenties, tijd, marketing. Een bestaande klant iets extra aanbieden kost bijna niets. Een hoger bestelbedrag maakt je marketing rendabeler.
Verzendkosten beter verdeeld
De verzendkost per pakket blijft ongeveer gelijk, of er nu één of drie producten in zitten. Een extra product verhoogt je marge per zending.
Een betere klantervaring
Een goed aanbod helpt de klant. Wie een printer koopt en vergeet inkt te bestellen, is blij met de suggestie. Wie thuis merkt dat de batterijen ontbreken, niet.
Je kennis tonen
In een fysieke winkel geeft een verkoper advies over wat erbij past. Online neemt een goed gekozen suggestie die rol over. Het toont dat je weet waarover je het hebt.
Plaatsing
Waar plaats je cross-selling en upselling in je webshop?
Op de productpagina
Onder of naast het product: vaak samen gekocht, past erbij, of een betere versie. Hier werkt upselling het best, omdat de klant nog aan het kiezen is.
In het winkelmandje
Kleine, goedkope aanvullingen die de klant zonder nadenken toevoegt: een onderhoudsproduct, een geschenkverpakking, een extra exemplaar.
Bij de drempel voor gratis verzending
Je bent nog maar een klein bedrag verwijderd van gratis verzending, met een paar suggesties die passen. Een van de meest effectieve plaatsen.
Na de bestelling
Op de bedankpagina of in de bevestigingsmail: een aanbod voor een volgende aankoop, eventueel met een korting.
In e-mails na de aankoop
Een paar weken later, wanneer het product op raakt of een aanvulling zinvol wordt. Met toestemming van de klant. Meer lees je in e-mailmarketing voor KMO’s.
Niet tijdens het afrekenen
Wie aan het betalen is, wil afronden. Een aanbod op dat moment leidt af en kan de bestelling kosten.
Regels
Zes regels voor cross-selling en upselling die werken
1. Relevant
Het aanbod moet echt passen bij wat de klant koopt. Een willekeurig populair product naast elk artikel overtuigt niemand.
2. Kleiner dan het hoofdproduct
Een aanvulling kost meestal een fractie van het hoofdproduct. Een suggestie die duurder is dan wat de klant wil kopen, schrikt af.
3. Weinig keuze
Twee of drie suggesties werken beter dan tien. Te veel keuze leidt tot geen keuze.
4. Zeg waarom
Niet alleen een productfoto, maar een korte reden: nodig voor de eerste installatie, beschermt tegen vlekken, zelfde reeks.
5. Upselling met duidelijk verschil
Toon wat de klant krijgt voor het meerbedrag: meer capaciteit, langere garantie, beter materiaal. Een vergelijking naast elkaar helpt.
6. Geen trucjes
Vooraf aangevinkte extra’s, verborgen kosten of druk met valse schaarste zijn misleidend en in de Europese Unie verboden bij verkoop aan consumenten. Ze kosten bovendien vertrouwen.
Techniek
Hoe stel je cross-selling in je webshop in?
Met de hand gekoppeld
In WooCommerce en Shopify koppel je per product aanbevolen producten. Voor een klein assortiment geeft dat de beste resultaten, omdat jij weet wat bij elkaar past.
Automatisch op basis van aankopen
Uitbreidingen of apps tonen producten die andere klanten samen kochten. Dat werkt goed bij een groot assortiment met veel bestellingen.
Regels per categorie
Bij elk product in een categorie dezelfde aanvullingen, bijvoorbeeld onderhoudsproducten bij alle schoenen. Weinig werk, goed resultaat.
Bundels en staffelprijzen
Een set als apart product met een eigen prijs, of een korting vanaf een aantal stuks.
Meer over webshops lees je bij een WooCommerce webshop en een Shopify webshop.
Meten
Meten of het werkt
Volg het gemiddelde bestelbedrag en het gemiddelde aantal producten per bestelling, voor en na je aanpassingen. Kijk welke suggesties aangeklikt en gekocht worden, en welke niet. Schrap wat niet werkt, en test nieuwe combinaties. Meer lees je in Google Analytics en Search Console.
Voorbeelden
Voorbeelden per soort webshop
Mode en schoenen
Cross-selling: een riem of tas die bij de outfit past, sokken bij schoenen, een impregneerspray bij lederen schoenen. Upselling: dezelfde schoen in een lederen versie of met een betere zool.
Wijn en dranken
Cross-selling: een kurkentrekker, glazen of een geschenkverpakking. Deep-selling: een korting per doos van zes. Upselling: een betere jaargang of een grand cru van dezelfde streek. Meer lees je bij een webshop voor wijnhandel.
Elektronica en toestellen
Cross-selling: kabels, batterijen, een beschermhoes, een verlengde garantie. Upselling: een model met meer opslag of een krachtiger motor.
Bouw- en tuinmaterialen
Cross-selling: lijm, voegmiddel en gereedschap bij tegels, bevestigingsmateriaal bij planken. Een rekenhulp die de juiste hoeveelheden voorstelt, voorkomt dat klanten tekortkomen.
Voeding en delicatessen
Cross-selling: een saus bij vlees, brood bij kaas. Bundels: een aperitiefpakket of een feestbox.
Diensten en abonnementen
Upselling: een uitgebreider pakket met meer uren of meer functies. Cross-selling: een onderhoudscontract bij een installatie, of een logo bij een website.
Psychologie
Waarom klanten ingaan op een goed aanbod
Gemak
De klant hoeft niet zelf te zoeken naar wat erbij hoort. Je spaart hem tijd en een tweede bestelling.
Zekerheid
Een suggestie van de verkoper geeft de zekerheid dat de aanvulling past. Dat vermindert twijfel en retours.
Het verankeringseffect
Naast een product van enkele honderden euro’s lijkt een aanvulling van enkele euro’s klein. Daarom werkt cross-selling vooral met producten die goedkoper zijn dan het hoofdproduct.
De middelste keuze
Bij drie versies, een basis, een middenklasse en een premium, kiezen veel klanten de middelste. Een goed opgebouwde reeks stuurt klanten zo naar een betere versie dan de goedkoopste.
Een gevoel van voordeel
Een bundel of een korting per stuk geeft het gevoel slim te kopen. Zorg wel dat het voordeel echt is, en dat de klant de producten ook apart kan kopen.
Fouten
Veelgemaakte fouten bij cross-selling en upselling
Suggesties die niet passen
Willekeurige bestsellers of producten die toevallig in voorraad liggen. Klanten merken het en negeren alle suggesties.
Te agressief
Pop-ups bij elke klik, aanbiedingen tijdens het betalen, een tweede bevestigingsscherm met nog meer producten. Het irriteert en kost bestellingen.
Uitverkochte suggesties
Een aanvulling die niet leverbaar is, frustreert. Toon alleen producten die op voorraad zijn, en vervang ze automatisch als ze uitverkocht raken.
Een upsell zonder uitleg
Een duurdere versie zonder te zeggen wat de klant ervoor krijgt, wordt genegeerd.
Nooit bijsturen
Suggesties eenmaal instellen en nooit meer bekijken. Assortiment en klantgedrag veranderen. Kijk elk kwartaal naar de cijfers en pas aan. Seizoenen, nieuwe producten en acties vragen telkens andere combinaties.
Offline
Cross-selling buiten je webshop
Hetzelfde principe werkt ook buiten de webshop. In je nieuwsbrief, met een selectie producten die passen bij wat een klant eerder kocht. In je pakket, met een kaartje dat een aanvulling voorstelt met een kortingscode voor de volgende bestelling. In je winkel, met een vermelding van de webshop bij producten die online een uitgebreider gamma hebben. En bij diensten, in je offerte, met een optie die de klant met één vinkje kan toevoegen, zoals een onderhoudscontract of een uitgebreidere oplevering. Telkens geldt dezelfde regel: het aanbod moet de klant helpen, niet alleen je omzet.

Stappenplan
Cross-selling invoeren in vijf stappen
1. Kijk naar je bestellingen
Welke producten worden vaak samen gekocht? Je bestelgeschiedenis is de beste bron voor logische combinaties.
2. Begin bij je bestsellers
Koppel aan je tien best verkopende producten twee of drie passende aanvullingen. Daar zit het grootste effect met het minste werk.
3. Stel een drempel voor gratis verzending in
Leg de drempel net boven je gemiddelde bestelbedrag en toon in het winkelmandje hoeveel er nog ontbreekt, met passende suggesties.
4. Maak een paar bundels
Combinaties die klanten vaak samen kopen, als set met een klein voordeel.
5. Meet na een maand
Vergelijk het gemiddelde bestelbedrag en het aantal producten per bestelling met de maand ervoor, en stuur bij.
Klantenservice
Cross-selling als service
De beste cross-selling voelt niet als verkoop, maar als goede service. Een klant die een verfborstel koopt en de suggestie krijgt voor afplaktape en een verfbak, denkt niet dat je hem iets wil aansmeren. Hij denkt dat je meedenkt. Die houding, het aanbod vertrekken vanuit wat de klant nodig heeft om zijn aankoop goed te gebruiken, is het verschil tussen suggesties die werken en suggesties die genegeerd worden. Het levert niet alleen hogere bestelbedragen op, maar ook minder retours en tevredener klanten die terugkomen.
B2B
Cross-selling bij verkoop aan bedrijven
Ook zakelijke klanten waarderen een goede suggestie, maar ze kopen anders. Ze bestellen vaak dezelfde artikelen opnieuw, in grotere hoeveelheden, en willen snel klaar zijn. In een B2B-webshop werkt cross-selling daarom het best in de bestellijst: bij elk artikel de bijhorende verbruiksmaterialen of onderdelen, en een herinnering aan producten die de klant vroeger samen bestelde. Staffelprijzen per hoeveelheid zijn de zakelijke vorm van deep-selling. Een vertegenwoordiger die vroeger bij elke bestelling vroeg of er nog iets bij moest, wordt zo in de webshop zelf ingebouwd. Meer lees je bij een B2B webshop.
Veelgestelde vragen
Veelgestelde vragen over cross-selling en upselling
Wat is cross-selling?
Een klant een product aanbieden dat past bij wat hij koopt, zoals een hoesje bij een smartphone.
Wat is upselling?
Een klant een betere of grotere versie aanbieden van wat hij wil kopen.
Wat is het verschil tussen cross-selling en upselling?
Cross-selling voegt een ander product toe. Upselling vervangt het gekozen product door een duurdere versie.
Werkt cross-selling ook voor diensten?
Ja. Een onderhoudscontract bij een installatie, een logo bij een website, een extra behandeling bij een afspraak.
Hoeveel producten toon ik als suggestie?
Twee tot vier. Meer leidt af.
Is upselling opdringerig?
Niet als het aanbod de klant echt helpt en duidelijk is. Wel als het met druk of trucjes gebeurt.
Mag ik extra’s vooraf aanvinken?
Bij verkoop aan consumenten in de Europese Unie mag je betalende extra’s niet vooraf aangevinkt aanbieden. De klant moet er zelf voor kiezen.
Publi4U
Meer halen uit je webshop
Publi4U bouwt en verbetert webshops in WooCommerce, Shopify en een eigen systeem. Je krijgt binnen één werkdag antwoord op je vraag.